Wszystkie aktualności
Przepisy 11 września 2026 5 min

Wyjątek dla firm poniżej 250 pracowników prawie nigdy nie działa

Art. 30 ust. 5 RODO zwalnia małe podmioty — ale tylko wtedy, gdy nie zachodzi żaden z trzech wyjątków. A jeden z nich zachodzi w każdej firmie zatrudniającej ludzi

W skrócie

Art. 30 ust. 5 zwalnia podmioty zatrudniające mniej niż 250 osób — chyba że przetwarzanie może powodować ryzyko, LUB nie ma charakteru sporadycznego, LUB obejmuje szczególne kategorie danych albo dane o wyrokach skazujących. Trzy warunki są alternatywne. Lista płac nie jest sporadyczna i zawiera dane o zdrowiu: zachodzą dwa naraz.

Błąd tkwi w słowie «lub»

Art. 30 ust. 5 zwalnia z obowiązku prowadzenia rejestru podmioty zatrudniające mniej niż 250 osób, «chyba że przetwarzanie, którego dokonują, może powodować ryzyko naruszenia praw lub wolności osób, których dane dotyczą, nie ma charakteru sporadycznego lub obejmuje szczególne kategorie danych osobowych, o których mowa w art. 9 ust. 1, lub dane osobowe dotyczące wyroków skazujących i czynów zabronionych, o czym mowa w art. 10». Trzy warunki połączone spójnikiem «lub». Grupa Robocza Art. 29 wyjaśniła to wprost w stanowisku z 19 kwietnia 2018 r.: są to alternatywy i wystarczy spełnienie jednej, by zwolnienie odpadło.

«Nie ma charakteru sporadycznego» zamyka sprawę niemal zawsze

Sporadyczne jest przetwarzanie, które nie odbywa się regularnie, nie należy do zwykłej działalności i nie ma trwałego charakteru. Listę płac sporządza się co miesiąc. Obsługa klientów nie ustaje. Aplikacje wpływają przez cały rok. Żadne z nich nie jest sporadyczne, a więc zwolnienie odpadło niezależnie od liczby zatrudnionych. Jeśli dochodzą zwolnienia lekarskie, zachodzi dodatkowo wyjątek dotyczący szczególnych kategorii z art. 9 ust. 1.

  • Zwolnienie nigdy nie jest całkowite: obejmowałoby co najwyżej te czynności, które nie spełniają żadnego z trzech warunków. Dla pozostałych rejestr pozostaje obowiązkowy — firma prowadzi więc albo częściowy, albo pełny.
  • Art. 30 ust. 1 wymienia minimalną treść: nazwę i dane kontaktowe, cele, kategorie osób i danych, kategorie odbiorców, przekazania do państw trzecich wraz z zabezpieczeniami, terminy usunięcia oraz ogólny opis środków z art. 32 ust. 1.
  • Podmiot przetwarzający prowadzi własny rejestr (art. 30 ust. 2) o innej treści: wskazuje administratorów, w imieniu których działa, a nie cele.
  • Art. 30 ust. 4: rejestr udostępnia się organowi nadzorczemu na żądanie. W praktyce to pierwszy dokument, o jaki organ prosi.

Czego wzór nie załatwi

Wzór daje kolumny, nie treść. Dwa pola, na których rejestry regularnie się przewracają, nie dają się przepisać: termin usunięcia, inny dla każdej kategorii danych i każdego porządku prawnego, oraz środki z art. 32, które muszą odpowiadać faktycznie stosowanej technice. Rejestr, w którym wszędzie widnieje «terminy ustawowe», nie odpowiada na pytanie — omija je.

Praktyczna rada dla doradcy: w ogóle nie otwierać dyskusji o 250. Kosztuje pół godziny i zawsze kończy się tak samo. Pożyteczniejsze jest pytanie, jakie czynności przetwarzania istnieją i jak długo dane pozostają — bo właśnie tam brakuje odpowiedzi i właśnie o to pyta organ.

Szukasz narzędzia do codziennej pracy inspektora ochrony danych?

DPO Workspace został zbudowany przez certyfikowanego IOD. 30 dni bezpłatnie.

Zacznij bezpłatnie

Powiązane artykuły

Przepisy
nulladecyzja o pracowniku podjęta wyłącznie przez algorytm, od 23 października

Zwolnienie zdecydowane przez algorytm jest nieważne: od 23 października we Włoszech

Opublikowany w Dzienniku Urzędowym nr 234 z 8 października 2026 r. i obowiązujący od 23 października, dekret nr 179/2026 stanowi, że ostateczne decyzje dotyczące stosunku pracy nie mogą opierać się wyłącznie na przetwarzaniu automatycznym, że pracownik może żądać zrozumiałego uzasadnienia, a decyzje podjęte z naruszeniem są nieważne. Równolegle systemy SI wpływające na organizację pracy wchodzą do oceny ryzyka na podstawie art. 28 dekretu 81/2008. Dla IOD to rzadki przypadek, w którym skutek nie jest finansowy, lecz cywilnoprawny.

08 paź 2026Nowe 8 min
Przepisy
3sygnały, że zgłoszenie jest konieczne

Prezes UODO: nie każde naruszenie wymaga zgłoszenia. Dane z jawnego rejestru z jednej strony, PESEL, zdrowie i dane finansowe z drugiej

Jeśli z systemu fakturowego wyciekły tylko imię i nazwisko, nazwa firmy, NIP i adres działalności przedsiębiorcy, jawne w CEIDG, ryzyko jest co do zasady mało prawdopodobne. Jeśli wyciekł także PESEL, szczegóły zakupów wskazujące na stan zdrowia albo informacje finansowe, zgłoszenie jest konieczne. W każdym przypadku decyzja trafia do wewnętrznego rejestru.

05 paź 2026Nowe 5 min
Przepisy
120dni na zarzuty, nie na karę

120 dni to nie termin na ukaranie, lecz termin na postawienie zarzutów

Kto oparł odwołanie na opieszałości organu, powinien ponownie przeczytać kalendarz. Sąd Kasacyjny wyjaśnia trzy rzeczy: postępowanie skargowe i sankcyjne są odrębne, więc przekroczenie dziewięciu-dwunastu miesięcy nie powoduje wygaśnięcia uprawnienia do nałożenia kary; 120 dni służy doręczeniu zarzutów, a nie nałożeniu kary; i biegnie od «ostatecznego ustalenia», którym nie jest pierwsza wiadomość, lecz moment, w którym organ może ocenić wszystkie elementy — łącznie z wysłuchaniem Ciebie. Po zarzutach pozostaje tylko pięcioletnie przedawnienie.

20 wrz 2026 7 min