TL;DR
1 października 2026 r. rzeczniczka generalna Laila Medina przedstawiła opinię w sprawie C-12/25, Bisdom Gent. Trzy wnioski: księga chrztów, także papierowa, jest „zbiorem” w rozumieniu art. 4 pkt 6, więc RODO ma zastosowanie; osoba ochrzczona może żądać usunięcia, wnosząc sprzeciw wobec przetwarzania (art. 21 ust. 1 i art. 17 ust. 1 lit. c), a Kościół może kontynuować tylko z ważnych prawnie uzasadnionych podstaw; jeśli usunięcie jest należne, czytelne przekreślenie nie wystarczy. Opinia nie wiąże Trybunału: wyrok zapadnie później.
Sprawa
Obywatel Belgii, ochrzczony jako dziecko w Kościele katolickim, zażądał od diecezji Gandawy usunięcia wszelkich odniesień do swojej osoby ze wszystkich rejestrów i archiwów, fizycznych i cyfrowych. Diecezja odnotowała wystąpienie z Kościoła i przekreśliła jego dane, pozostawiając je jednak czytelnymi. Belgijski organ ochrony danych nakazał usunięcie; diecezja zaskarżyła decyzję, a sąd belgijski zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości o wykładnię RODO.
Co proponuje rzeczniczka generalna
- RODO MA ZASTOSOWANIE. Księga zawiera uporządkowany zestaw danych (imię i nazwisko, data i miejsce urodzenia, więzi rodzinne, przekonania religijne): jest zbiorem. Autonomia Kościołów nie zmienia tego wniosku.
- ZGODNE Z PRAWEM PRZETWARZANIE DO CZASU SPRZECIWU. Przed żądaniem przetwarzanie może być zgodne z prawem na podstawie prawnie uzasadnionego interesu (art. 6 ust. 1 lit. f), nawet bez wyraźnej zgody.
- SPRZECIW I WAŻNE PODSTAWY. Po sprzeciwie Kościół może kontynuować tylko, jeśli wykaże ważne prawnie uzasadnione podstawy. Prawidłowe sprawowanie sakramentów może być taką podstawą, ale przetwarzanie musi być niezbędne i przeważać nad prawami osoby.
- KONKRETNE WAŻENIE. Dokonuje go sąd krajowy w każdej sprawie: prywatność, ochrona danych i wolność sumienia osoby z jednej strony; autonomia i wolność religijna Kościoła z drugiej. Liczą się powody żądania i skutki odmowy.
- ARCHIWUM I BADANIA HISTORYCZNE. Przy braku ważnych podstaw przechowywanie jest możliwe do celów archiwalnych w interesie publicznym lub badań historycznych (art. 17 ust. 3 lit. d i art. 89 ust. 1), ale tylko na ścisłych warunkach i z poszanowaniem minimalizacji.
Przekreślenie to nie usunięcie
Jeśli usunięcie jest należne, przekreślenie, które zostawia dane czytelne, z adnotacją o wystąpieniu z Kościoła, nie jest usunięciem w rozumieniu RODO. Dane trzeba uczynić nieczytelnymi w stopniu, który sprawi, że osoba nie będzie już zidentyfikowana ani łatwo identyfikowalna. Nie trzeba wyrywać stron: można zakryć dane i zachować informację, że chrzest odbył się w danym miejscu i czasie.
Dlaczego to ważne także poza podmiotami religijnymi
Trzy lekcje o archiwach
Po pierwsze: papierowy rejestr uporządkowany według nazwisk lub dat jest zbiorem w rozumieniu RODO, ze wszystkimi konsekwencjami (rejestr czynności, przechowywanie, prawa). Po drugie: „nie możemy usunąć, bo sfałszowalibyśmy historię” to za mało; potrzebne jest udokumentowane ważenie interesów z konkretnymi powodami. Po trzecie: gdy usunięcie jest należne, a nośnika nie da się zniszczyć, zakrycie jest dopuszczalnym środkiem; adnotacja na marginesie – nie. Dotyczy to archiwów historycznych gmin, szkół, samorządów zawodowych i stowarzyszeń.
Opinia rzecznika generalnego proponuje rozwiązanie, ale go nie narzuca: sędziowie rozpoczynają teraz narady. Komisja Episkopatów Unii Europejskiej (COMECE) wyraziła poważne zaniepokojenie. Do czasu wyroku warto przy podobnych żądaniach dokumentować ważenie interesów i nie zakładać z góry ani odmowy, ani pełnego usunięcia.
Szukasz narzędzia do codziennej pracy inspektora ochrony danych?
DPO Workspace został zbudowany przez certyfikowanego IOD. 30 dni bezpłatnie.
Zacznij bezpłatnie
